اما اگر ديدى كه نيروى بيمار و حالت و بيمارى با خون‌گيرى تمام از دست بيمار مناسب نيست يا اينكه بيمار دست خود را تسليم نمىكند يا اينكه از رگ زدن دست بسيار مىترسد و پريشان حال مىشود ، تنها به رگ زدن پيشانى بس كن ! و قبل از رگ زدن پيشانى ، روغن گل و سركهء سردشده و ساير افشره‌هاى سردىبخش را - كه براى تو برشمرده‌ايم - بر سر بيمار بگذار . اگر بيمار سرسام صفرايى دارد بهتر آن است كه سرش را با برگ تمشك پيچى ، كه بسيار مفيد است و در خانه‌اى سكونت ده كه هوايش معتدل و در و ديوارش ساده باشد . نه رنگ‌آميزى و نه عكس و رسمهايى . زيرا بيمار به نقاشىها خيره مىشود و فكر مىكند و اين فكر و خيره شدن به مغزش زيان مىرساند و براى پرده‌هاى مغز نيز زيان‌آور است . بايد در خانهء مسكونى و در نزديكى بيمار بوييدنيهاى سرد از قبيل نيلوفر ، بنفشه ، گل محمدى ، كافور و ساير چيزهايى كه در قانون ذكر كرده‌ايم ، باشند . دوستان بيمار بايد خوش‌گفتار و دوستدار و مهربان باشند . كسى كه بيمار از او شرم دارد اگر با بيمار باشد خوب است چون از شرم او ، از درهم شدن و پريشان‌خاطرى و تشويش كه به زيان او است دست مىكشد . كوشش كن كه بخوابد . اگر خوابش نمىبرد و چنان نيرويى در او است كه تحمل افيون دارد كمى افيون به بينى و پيشانيش بمال . و اگر او را تمام نيرومند نيابى نكند كه افيون به كار ببرى ! زيرا ممكن است بيمار را بميراند . تنها به شربت خشخاش او را در خواب كن و سرش را با ضماد كاهو بپيچ و تخم خشخاش را در آب جو بريز و به خوردش بده . اما بهتر از همه آن است كه اگر وقت مناسب است و در تأخير كردن هم خطرى نيست در ابتداى بيمارى مدت دو روز يا سه روز رگ‌زنى به عمل آورى . وقتى خون از او كشيدى اگر ممكن باشد چيزى در بدن باقى بگذار تا بتواند با حالت بحرانى مبارزه كند و تعويض غذايى بكند كه در آن‌وقت بايد به وى برسد . بعد از رگ‌زنى مصلحت آن است كه بيمار را به وسيلهء بسيار نرم اماله كنى ، مثلا با روغن گل و آب جو ، يا آب و روغن زيتون . و اگر ديدى كه به مليّن قوىتر نياز دارد بعد از آنكه شكم نرمش يافت ملين قوىتر استعمال كن . و كوشش كن كه مواد را از هر جاى بدن به سوى پايين آرى . دست و پاى بيمار را ماساژ ده ، با انگشت فشار بر دست‌وپاى آور ، آب گرم بر دست و پاهايش ريز چنان‌كه ذكر شد باندپيچى كن ! و حتى حجامت بر دست و پاها بگذار ، و به‌ويژه قبل از شدت يافتن تب و در وقت پايين آمدن درجهء حرارت - اگر حرارت شدت گيرد - اين كارها را حتما انجام ده ! و شايد در نخستين مرحلهء شروع بيمارى نياز بدان باشد كه حجامت بر ميانهء شانه‌ها نهى . اما قبل از حجامت‌گيرى بايد غذاى بيمار را كاملا لطيف سازى تا اندازه‌اى كه فقط اسكنجبين شكرى مىشود . بعد از آن مدت يك روز يا دو روز غذايش آب جو رقيق با اسكنجبين باشد و بعدا آب جو غليظ با اسكنجبين بخورد . در هر حال بايد همواره نيروى بيمار و حالت بيمارى را در نظر داشته باشى . تا روىآورد بيمارى بيشتر شدت يابد ، تو غذايش را لطيف‌تر گردان . مگر اينكه از برافتادن